TRẮC NGHIỆM LỊCH SỬ


Bảo tồn di sản kiến trúc trong quy hoạch phát triển thủ đô

Do đặc điểm của địa hình và một quá trình phát triển lâu dài, thủ Đô Hà Nội được thừa hưởng một quỹ vǎn hoá rất phong phú, đó là các thắng cảnh và di tích lịch sử. Hiếm có đô thị nào mà số lượng các di tích lịch sử được Nhà nước xếp hạng lên đến con số 246, riêng các quận nội thành có 86 di tích và các huyện ngoại thành có 160 di tích (bình quân mỗi quận, huyện có 20-30 di tích).

Đây là những dấu tích của một quá trình phát triển vǎn hoá lâu dài mà Hà Nội là một điểm hội tụ quan trọng. Những di tích ấy rải ra theo chiều thời gian và cũng được phân bố rộng rãi trong không gian. Các di tích rất cổ thì cũng bị mất mát đi nhiều do khắc nghiệt của thời gian, của khí hậu và của chiến tranh, nhưng lác đác cũng còn nhiều dấu tích từ đời Lý, Trần, Lê.... Nhưng dù cổ xưa hay gần đây, đều là những di vật quý giá của quá khứ, đó là những trang sách để thế hệ sau hiểu thêm về thế hệ trước và để có thêm lòng tự hào và một nền vǎn hoá dân tộc. Sự phân bố trong không gian của những di tích giúp chúng ta hiểu thêm về sự di động, chuyển hoá cũng như cấu trúc của những khu dân cư cũ, điều rất cần thiết khi nghiên cứu về lịch sử phát triển các khu dân cư và lịch sử đô thị nói chung.

Trong số các di sản có giá trị phải kể đến trước tiên là những kiến trúc ở ngay trung tâm đô thị và lại ngay trên mặt nước hồ, đó là đền Ngọc Sơn cùng với kiến trúc phù trợ ở xung quanh là Cầu Thê Húc và đình Trấn Ba. Giá trị lịch sử và kiến trúc của đền không hẳn thuộc loại cao nhất, nhưng trong đô thị Hà Nội khó có di tích nào sánh nổi về lượng người đến thǎm cũng như "tần suất" xuất hiện của di tích trong các tác phẩm nghệ thuật, nhất là nhiếp ảnh, hội hoạ, đặc biệt trên các bưu ảnh. Chính là nhờ nằm trong một không gian đô thị đặc biệt mà giá trị của di tích đã tǎng lên bội phần khiến cho bất cứ ai đến thủ đô đều không bỏ qua.

Cũng thuộc loại di sản có giá trị còn phải kể đến nhiều di tích khác như khu Vǎn Miếu Quốc Tử Giám đứng một mình trên cả một ô phố. Chùa Một cột nằm trên cả một khu cảnh quan đô thị được bảo vệ cẩn mật, đền Quán Thánh trên góc phố thoáng đãng gần hồ Trúc Bạch, chùa Trấn Quốc trên mỏm đất nhô ra Hồ Tây và cũng gần như vậy là chùa Kim Liên, phủ Tây Hồ ...

Trong khi phố cổ và khu phố cũ của Hà Nội còn rất nhiều đình, chùa được nhân dân thường xuyên đến bày tỏ lòng thành kính. Tuy về cảnh quan có bị hạn chế do tình trạng bị nhà cửa vây quanh dày đặc nhưng nhiều công trình vẫn được giữ gìn tốt như chùa Bà Đá (phố Nhà Thờ) đền Lý Quốc Sư (Phố Lý Quốc Sư) chùa Cầu Đông (phố Hàng Đường) chùa Chân Tiên (phố Bà Triệu)...

Nhiều di tích ở vùng ven nội có không gian thoáng đãng nên có điều kiện để bảo vệ tốt như đền Hai Bà Trưng (Đồng Nhân) ở quận Hai Bà, đền Voi Phục ở công viên Thủ Lệ, chùa Láng (phường Láng Thượng quận Đống Đa)...

pho_co.jpg (17965 bytes)

Photo: Lê Vượng

Một đặc điểm của cấu trúc không gian đô thị Hà Nội là có nhiều mặt nước và cây xanh. Người ta thường ví Hà Nội là thành phố của sông hồ và cây cối. Mặt nước, sông, hồ đã trở thành thân quen với người Hà Nội và gây ấn tượng tốt đẹp với du khách. Gắn bó với khu phố cũ Hồ Gươm, xa hơn có các hồ Bảy Mẫu, Thủ Lệ, Thanh Nhàn, Linh Đàm với diện tích trên 1000ha tạo nên một hệ thống hồ.

Phía Đông Bắc Hà Nội có Đông Anh, Cổ Loa vùng đất lịch sử có gần 300ha thành luỹ xưa cùng với gần 5000ha của các hồ Vân Trì ở Bắc cầu Thǎng Long sẽ dễ dàng tạo các mặt nước thoáng và vườn cây, vườn rừng phục vụ cho cải tạo môi trường cảnh quan và du lịch, thể thao.

Phía Tây bắc Hà Nội dự kiến có các cụm đô thị Xuân Mai - Hoà Lạc - Sơn Tây - Miếu Môn. Vùng này có nhiều khu đồi thoải, dễ dàng xây dựng đô thị và nhiều cây xanh mặt nước như hồ Đồng Mô-Ngải Sơn-núi Ba Vì, Suối Hai... đất đai có tới hàng chục ngàn ha cho phát triển công nghiệp, dân cư.

Theo dự án, trong tương lai sẽ phát triển thành phố Hà Nội trở nên trong sạch môi trường . Chỉ tiêu cây xanh đầu người từ 1,4m2 /người hiện naylên 12-15m2 người vào nǎm 2010-2020.

Ngoài ra còn có các khu nghỉ ngơi giải trí, du lịch cuối tuần tại các vùng có mặt thoáng và phong cảnh đồi núi đẹp như vùng Hồ Tây - Mễ Trì, Linh Đàm, Yên Sở khu vực bãi sông Hồng (ngoài đê), ven sông Nhuệ, vùng núi Ba Vì - Suối Hai, Đồng Mô, Ngải Sơn, Sài Sơn-vùng chùa Tây Phương, chùa Trǎm Gian, Cổ Loa... Những danh lam thắng cảnh nơi đây sẽ cho người dân thủ đô tiếp xúc nhiều hơn với thiên nhiên, cải thiện điều kiện sống.

Việc bảo tồn các di tích lịch sử, vǎn hoá và danh lam thắng cảnh là nhiệm vụ trước tiên của ngành vǎn hoá đồng thời là của ngành quy hoạch và xây dựng đô thị. Bảo tồn di tích không chỉ là giữ lại kỷ vật của quá khứ mà chính là để thoả mãn những nhu cầu của cuộc sống tinh thần của người dân đô thị đồng thời được cân đối hài hoà cho cảnh quan đô thị. Vì vậy trong quy hoạch tổng thể của đô thị cũng như trong quy hoạch chi tiết của từng khu vực đều có phần quy hoạch chuyên ngành đối với không gian vǎn hoá lịch sử và cảnh quan đô thị.

Điều 15 của Pháp lệnh Bảo vệ, sử dụng các di tích lịch sử, vǎn hoá và danh lam thắng cảnh đã ghi rõ: mỗi di tích lịch sử vǎn hoá là bất động sản và danh lam thắng cảnh có thể có từ một đến ba khu vực bảo vệ: Khu I để bảo vệ nguyên trạng. Khu vực II cho những công trình có mục đích tôn tạo di tích và khu vực ba là khung cảnh thiên nhiên của di tích... Việc xác định ranh giới các khu bảo vệ này sẽ được nghiên cứu tuỳ theo tình hình cụ thể của từng khu vực, tuỳ theo đặc điểm, quy mô và gí trị của di tích cũng như khả nǎng đóng góp của di tích trong sinh hoạt chung của đô thị

 


: : HÌNH ẢNH LỊCH SỬ

: : TÌM KIẾM

: : NHÀ TÀI TRỢ CHÍNH


Đại học Quốc Gia TP.HCM
Thư Viện Trung Tâm
Nhà cung cấp dữ liệu


Sở văn hóa thông tin TP.HCM
Tổ Chức Cấp Phép


Bộ thông tin và truyền thông
Tổ Chức Cấp Phép