TRẮC NGHIỆM LỊCH SỬ


Đếm lượt truy cập

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter

Văn Chỉ, Võ Chỉ trong Đền Đô In
Văn Chỉ, Võ Chỉ trong Đền Đô
    Đền Đô xã Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh - là nơi thờ Lý bát đế (8 đời vua nhà Lý). Trong đó, còn hai khu thờ các quan văn, quan võ tiêu biểu nhất trong suốt 216 năm (1009 - 1225) của Vương triều nhà Lý. Đó là nhà Văn Chỉ và nhà Võ Chỉ.
 

Nhà Thủy đình trong Đền Đô

    Văn Chỉ có khuôn viên rộng 720m2, nằm bên phải đền thờ chính và ngay ở cổng vào đền. Văn Chỉ có nhà Tiền đường rộng 5 gian, 4 mái, 4 hàng cột lim. Hai nhà Hậu cung nối nhau 3 gian cũng 4 mái. Mỗi nhà đều có đao rồng 4 góc. Cửa chính diện có biển khắc chữ nho "Văn Chỉ Môn". Nơi thờ tự của hai vị quan văn Lý Đạo Thành và Tô Hiến Thành.
 
    Lý Đạo Thành xuất thân từ tôn thất nhà Lý quê ở Từ Sơn, Bắc Ninh. Ông là nhân vật kiệt xuất, làm Thái sư hai triều vua Lý rất có tài trong việc tổ chức bộ máy nhà nước, góp phần không nhỏ chống quân Tống thắng lợi, ông cùng Thái hậu Ỷ Lan dạy dỗ và rèn luyện nhà vua trẻ Lý Nhân Tông từ khi mới 8 tuổi trở thành một ông vua hiền, trị vì đất nước bình yên và thịnh vượng, là ông vua ngồi trên ngai vàng dài nhất lịch sử Việt Nam (56 năm).
 

Khu Võ Chỉ

    Tô Hiến Thành quê ở Đan Phượng tỉnh Hà Đông. Thời Lý Anh Tông (1138 - 1175), ông lập nhiều công trong những trận dẹp yên các cuộc xâm lấn biên giới Tây và Tây Nam. Ông được giữ chức Thái úy là chức đứng đầu triều đình. Suốt mấy chục năm cầm quyền chính, ông chăm lo việc nước, bảo vệ biên cương, làm cho nước mạnh dân yên. Năm 1175 Lý Anh Tông mất, Thái hậu và một số thân vương dùng sức ép và cả hối lộ muốn lập Long Xưởng, vốn là thái tử vì có lỗi nên đã bị truất, lên làm vua. Nhưng ông đã cùng các trung thần kiên quyết thực hiện di chiếu lập Thái tử Long Cán lên làm vua, tức là Lý Cao Tông sau này.
 
    Nhà Văn Chỉ xây dựng năm 2002, do Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính trị đầu tư, thi công xây dựng. Đây là sự thành tâm của Quân đội với các tiền bối có công lớn, với khu di tích Đền Đô.
 
    Ở bên trái đền thờ Lý bát đế là khu nhà Võ Chỉ, nơi thờ những quan võ tiêu biểu trong khuôn viên rộng 720m2, cũng kiến trúc gần giống như khu Văn Chỉ. Nhà Võ Chỉ có biển khắc chữ nho treo trang trọng chính cửa "Nghĩa liệt anh hùng". Nơi thờ tượng ba vị: Đào Cam Mộc, Lê Phụng Hiểu và Lý Thường Kiệt.
 
    Cuối triều Tiền Lê, Lê Ngọa Triều tham bạo giết vua anh để cướp ngôi và sống u mê, bạo ngược, sa đọa, trời bắt phải chết non. Con nối dõi còn quá bé, không thể kham khổ việc nước đang rối ren. Quan Chi hậu Đào Cam Mộc chủ trì cùng mấy đại thần cố công thuyết phục và lập quan Thân vệ Lý Công Uẩn, một người văn võ song toàn, tính tình công minh, trung hậu, khoan dung nhân từ, được lòng người quy tụ, lên làm vua. Sau khi lên ngôi, Lý Công Uẩn đã phong cho Đào Cam Mộc làm Nghĩa Tín hầu và gả con gái là công chúa An Quốc cho. Đào Cam Mộc còn có nhiều công lao xây dựng triều chính, nhất là thời kỳ dời đô về Thăng Long, sau này ông còn được phong là Thái sư Á Vương.
Lê Phụng Hiểu quê ở Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Ông là người thông minh, giỏi võ gia truyền. Khi còn ở nhà, ông đã từng đọ sức và đánh thắng tướng cướp Phỉ Hổ, ông còn giết được cọp dữ trong rừng. Lý Thái Tổ đưa Lê Phụng Hiểu làm Vũ Vệ tướng quân luôn theo sát bên mình.
 
    Khi vua băng hà, vua để lại di chiếu cho Thái tử Lý Phật Mã lên ngôi. Lý Phật Mã là con trưởng, dưới còn có ba em trai cũng tài giỏi và đã được phong vương trấn giữ ở các nơi. Khi anh trưởng lên ngôi, người con thứ là Đông Chinh Vương, Dực Thánh Vương và Võ Đức Vương đem quân vây hoàng thành toan cướp ngôi. Lê Phụng Hiểu đã đưa vệ sĩ ra dẹp loạn ba vương. Nhờ đó mà chính quyền trung ương được giữ vững. Ông được vua Lý Thái Tông (Lý Phật Mã) phong là Đô Thống Thượng tướng quân, tước hầu.
 
    Lý Thường Kiệt tên thật là Ngô Tuấn, quê ở bãi Sông Hồng. Ngô Tuấn ban đầu làm chức Thị vệ hầu Lý Thánh Tông, chỉ 12 năm, ông nổi tiếng là người tài giỏi, quán xuyến mọi việc cung đình, được ban quốc tính, nên mới có tên là Lý Thường Kiệt. Ông phù giúp Thái hậu Ỷ Lan và vua Trần Nhân Tông xây dựng nước Đại Việt thành một quốc gia cường thịnh.
 
    Thế kỷ XI, nhà Tống chuẩn bị xâm lược nước ta, chúng tập trung binh lực ở Ung Châu (Quảng Tây) và Khâm Châu (Quảng Đông). Trước nguy cơ, Lý Thường Kiệt thấy không thể bị động chờ giặc đến mà phải chủ động tiến công các căn cứ điểm xuất phát. Ngày 27-10-1075, ông đem 10 vạn quân sang công phá các cứ điểm trên và thắng lợi rực rỡ trở về. Cuối năm 1076, nhà Tống sai Quách Quỳ mang 10 vạn binh sang xâm lược nước ta. Chiến cuộc giằng co ở hai bờ sông Như Nguyệt (tức sông Cầu ngày nay) và Lý Thường Kiệt đã đánh cho quân Tống đại bại. Ngoài ra, dưới sự chỉ huy của Lý Thường Kiệt, quân ta còn hai lần đánh thắng Chiêm Thành quấy rối biên giới phía Nam. Ông giữ chức Thái úy 50 năm.
 
    Nhà Võ Chỉ xây dựng năm 2005, do Ủy ban Nhân dân TP Hà Nội cung tiến để tỏ lòng biết ơn của nhân dân Thủ đô Thăng Long - Hà Nội hôm nay với các bậc có nhiều công lao với thủ đô, với đất nước.
 
    Hai khu Văn Chỉ, Võ Chỉ cùng hàng chục hạng mục công trình lịch sử trong Đền Đô tạo nên khu đền phong phú, một không gian lịch sử văn hóa, một cảnh quan môi trường hấp dẫn, một địa chỉ du lịch về với cội nguồn Đại Việt.
 
PHẠM HUY TƯỞNG
 
 

: : HÌNH ẢNH LỊCH SỬ

: : TÌM KIẾM

: : NHÀ TÀI TRỢ CHÍNH


Đại học Quốc Gia TP.HCM
Thư Viện Trung Tâm
Nhà cung cấp dữ liệu


Sở văn hóa thông tin TP.HCM
Tổ Chức Cấp Phép


Bộ thông tin và truyền thông
Tổ Chức Cấp Phép